DISCLAIMER

 1.⁠ ⁠Mizo ten dan leh hrai chungchanga  an lo bengvar nan leh thudik rintlak an hriat theih nan he website hi siam a ni a. 

2.⁠ ⁠Mizo ten Court rorelna kan hriat fiah leh hriat chian tawk loh avangin harsatna kan tawk thin a. Court rorelna leh dan te hi English a ziak a nih avangin mi nawlpui te tan hriat thiam a har thin a. English a in ziak te chhiar tur tam tak national news a a awm laiin mahni tawng ngeia kan lo hriat ve nan thuthar ber berte tarlan a ni ang. 

3.⁠ ⁠Mizo mipui ten kan hriatthiam tlan theih dan tur berin Supreme Court, High Court leh District Court te mipuite hriat tura pawimawhte a  rang thei a i chhiar theih tura lo chhawp chhuah  hi kan tum a ni. 

(The Bar Council of India does not permit advertisement or solicitation by advocates in any form or manner. By accessing this website, www.jclalnunsanga.in, you acknowledge and confirm that you are seeking information relating to JC Lalnunsanga, Advocate & Legal Consultant  of your own accord) 

Exit

High Court

Kristiana Inlet Te’n SC/ST Certificate Dik Lo Tak A An Hman Loh Nan Allahabad High Court Chuan Enthlithlaina Nei Turin A Hriattir

Kristiana Inlet Te’n SC/ST Certificate Dik Lo Tak A An Hman Loh Nan Allahabad High Court Chuan Enthlithlaina Nei Turin A Hriattir

  • 02/12/2025
  • Admin

Ni 21, November 2025 khan Allahabad High Court, Justice Praveen Kumar Giri  chuan Uttar Pradesh-a District Magistrate zawng zawngte chu Hindu sakhua atanga kristian leh sakhaw danga  mi tupawh an inlehin, hna hmuh nan  Scheduled Caste leh Category dang certificate dang dik lo takin an hmang em tih enfiah turin a ti.Court chuan hetianga India Danpui hnuaia inbumna hi a thlen loh nan, District Magistrate-te chu thil felhlel a awm chuan State sorkar hnenah thla li chhunga hrilh turin a ti a. Court chuan  Uttar Pradesh sorkar hnuaia Union Cabinet Secretary leh Chief Secretary-te chu Scheduled Caste, Scheduled Tribe leh Other Backward Classes te chungchang hi lo enfiah turin a ti a ni.He thubuai hi mi pakhat Hindu sakhua atanga Christian sakhuaa a inleh hnuin Court-a affidavit thehluhah  Hindu sakhua niin a in sawi a. Court chuan mi tumah Hindu, Sikh leh Buddhist ni lo chu  Constitution (Scheduled Caste) Order, 1950 hnuaiah  Scheduled Caste an nih theih loh thu a sawi a. Supreme Court chuan tunhnai maia C Selvarani Vs District Collector case  a thutluknaah chuan, sakhaw danga inleh hnua Scheduled Caste-in hlawkna an dawn theih tel an tum chuan chutianga ti te chuan India Danpuia inbumna lian tak an khawih niin an sawi. Andhra Pradesh High Court chuan Akkala Rami Reddy Case ah  caste avanga inthliarhranna chu Christian rinnaah a awm loh thu a  lo sawi tawh a, chuvang chuan Scheduled Caste nihna chu Christian sakhuaa inlehin a tawp nghal thu an lo sawi tawh bawk.Thubuai thehluttu hian mi tam tak Christian sakhuaa hruai luh tum ang leh Hindu sakhaw kalh zawnga thu sawi anga puhna a tawk bawk a. Nimahsela, thubuai thehluttu ukil sawi danin Sub Divisional Magistrate, Maharajganj  hnen atangin a ram chhunga Pathian thu sawi phalna a pek thu a sawi. He phalna hi a hnuah lak let a ni.Thubuai thehluttu hian Section 153-A IPC ( sakhua, hnam, pianna avanga inhuatna thlen thlen) leh 295A  IPC ( sakhua bil avanga inhuatna thlen)  hnuaiah thubuai neiin Allahabad High Court hnenah a thubuai hi tih tawp a dil a, Court chuan tih tawp a phalsak lo a. Court chuan District Magistrate, Maharajganj hnenah thubuai thehluttu sakhua chu thla thum chhunga endik turin a ti a, inbumna a awm anih chuan dan anga hremna pek a nih tur thu a sawi a ni. (www.jclalnunsanga.in) (He thubuai Jitendra Sahani v. State of UP and another ah chuan hian thubuai thehluttu lam tan Advocate Vandana Henry leh Advocate Patsy David te an ding a. UP Sorkar tan Additional Government Advocate Pankaj Tripathi a ding)

Orissa High Court chuan MP/MLA-te'n Zirtirtute An Sawn Theihna tur Sawrkar Lehkha Chhuah A Thiat

Orissa High Court chuan MP/MLA-te'n Zirtirtute An Sawn Theihna tur Sawrkar Lehkha Chhuah A Thiat

  • 01/12/2025
  • JC

November ni 27,2025 khan Orissa High Court chuan Member of Parliament (MP) leh State Legislative Assembly (MLA)-te’n district hrang hranga zirtirtu sawn theihna thuneihna pe sawrkar lehkha chu a thiat. Court chuan MP leh MLA-te chu hetiang thuneihna pe thei dan engmah a awm loh thu a sawi.May ni 14,2025 khan State rawtnain Right to Education Section 19 leh 25 hnuaiah zirtirtu sawn(transfer) dan khawih turin “Transfer Committee” din a ni a. Sawrkarin May ni 13,2025 khan MP leh MLA-te chu zirtirtu sawn kualnaa rawtna siam theih thuneihna lehkha a lo chhuah tawh bawk a. Zirtirtute chu lungawi lovin court hmaah hian an zualko ta a ni.Court-a An Inhnialna:He thubuai hi Justice Dixit Krishna Shripad hmaah ngaihtuah a ni a. Court chuan eng dan hnuaiah nge sawrkar lehkha hi chhuah a nih thu chu hmuh turin a hriattir a. Sawrkar ukil chuan dan engmah chu a kawhhmuh thei lova, lehkhaah ngei pawh hian dan lam leh thuneihna engmah an sawi tel lo a ni.Sawrkar chuan MP leh MLA rawtnate chuan Transfer Committee thutlukna a phuar lo a ti a. Thubuai thehluttute chuan politician rawtna phalsak rikngawt pawh hi dan kalh a ni an ti a, zirna kalphungah (education system) tul lo taka political influence a thlen theih thu an ti a  ni.Court Hmuh Dan:Justice Shripad chuan zirtirtu sawnna-a politician-te inrawlh phalsak chu tul lo a ti a, zirtirtute chu politics atanga hla taka an awm a ngai a ti. Court chuan Representation of People Act hnuaia Section 159 leh RTE Act hnuaia Section 27-te tarlangin zirtirtute chu election, census duty emaw disaster relief –te a nih loh chuan zirna lam hawi bak lo hna an khawih thei lo a ti a. Court chuan heng dante hi politics leh zirtirtute-a inthununna hrisel lo venna atan a awm tih a sawi.Sawrkar chuan MP leh MLA rawtna siamte chuan zirtirtu sawn dan a phuar lo a ti a. Amaherawhchu, MP leh MLA-te rawtna siam atanga thutlukna siam insawnna order  tam tak chu court chuan a kawhhmuh a. Heng insawnna order ho hian Transfer Guidelines engmah an zawm lo a. Court chuan heng rawtna te hi thupek angin a lang fo avangin official-te chungah nawrna nasa tak a siam tih a sawi tel bawk a ni.High Court Thutlukna:High Court chuan May ni 13,2025-a sawkar lehkha chhuah chu a dan anga kalpui a nih loh avangin a thiat a. Politician rawtnaa zirtirtu sawnna order siam zawng zawng chu a thiat nghal bawk.Amaherawhchu , court chuan zirlaite tihbuai an nih loh nan sawrkar chu tun academic session hman mek tawp thleng nghah a phalsak a, chumi hnuah chauh chuan zirtirtute chu a tira an thawhnaah let leh turin a ti . Heng rawtna avanga zirtirtu khawih sawn ho chu kum 2025-2026 academic session tawp atanga kar khatah chuan hmun ngai luahtir leh turin a hriattir a, tihkhawtlai a nih chuan court-in a lak thutak hle tur tih a vaukhan bawk(www.jclalnunsanga.in).(He thubuai hi WP(C) No.20875 of 2025, Ranjan Kumar Tripathy & Ors Vs State of Odisha & Ors a ni.)

Sex Toys Hmanga Sumdawngte Zarbuai Vangin Delhi High Court-in Customs Department A Khak

Sex Toys Hmanga Sumdawngte Zarbuai Vangin Delhi High Court-in Customs Department A Khak

  • 01/12/2025
  • Admin

Ni 24, November 2025 khan Delhi High Court chuan Customs Department-in ni 13, November 2025 a sex toys chungchanga an thutlukna review petition(ennawn tura ngenna) thehluhah thutlukna a siam a, he review petition hi Delhi High Court chuan ennawn nachhan tur a awm lo tiin a hnawl a ni.Ni 30, October 2025 khan Delhi High Court chuan ‘sex toys’ laluttu leh pechhawngtute diklo taka an zar buai vangin Customs Department chu Customs Department, Assistant Commissioner hlawh atanga paih turin Rs. 25,000 a chawitir a. Customs Department hian an bungraw hrensak nena in ang chiah dangte pawh dodalna awm lovin lakluh(import) an phalsak a, hemi avang hian Delhi High Court chuan an bungraw hrensakte pek chhuah lailawk phalna a pe a.Customs Department-te dinna:Customs department-te sawidanin sex toys an chhuhsak chu Techsync(a laluttu) te chuan sex toys ani tih thupin body massager tiin an sawi a. Hei hi Section 11 of the Customs Act, 1962, hnuaia 1964 a notification-in zahmawh rawngkai bungrua (obscene products)a sawi anih avangin a khap thu an sawi. Review Petition thehluhah hian Customs Department-te chuan Techsync leh Debanjan Impex te’n a an bungraw lakluh hi Drug Controller General of India (DCGI) atanga license/ certificate an neih a ngaih thu an sawi bawk. Tin, Customs lam chuan Battery Waste Management Rules, 2022, hnuaia Extended Producer Responsibility Registration Certificate, battery hmang bungruain an neih tur chu an neih loh thu an sawi bawk.Company-te dinna:Company lam erawh chuan Central Drugs Standard Control Organisation (Medical Devices Division) Medical Devices, ‘Frequently Asked Questions’ section a intarlan danin massager chu intihhahdamna emaw taksa tih zangkhaina hmarua atana hman tura tih a ni a, damdawi atana hman tur a ni lova, chuvang chuan he regulation hnuaiah hjan a awm thei lo a ni, an ti thung. EPR (Extended Producer Responsibility) certificate pawh hi bungrua pek chhuah anih hnuah dil leh theih ani, tiin an sawi bawk.Court thlirna leh thutlukna:Ni 30, October 2025-a Delhi High Court order atanga a landanin, hemi chungchangah hian Court chuan intluktlanna awm lovin an hria a, Central Board of Indirect Taxes and Customs (CBIC) te chu body massager emaw sex toys emaw pawh ni se, intluktlang taka phalna emaw phallohna chungchanga rorel dan a awm theih nan, sorkar department hrang hrang inrawnna (interministerial consultation) nei turin a ti a ni.Justices Prathiba Singh and Justice Shail Jain te chuan Customs department hnenah zawhna an zawt a. Company te bungrua an chhuhsak ang tho, Reckitt Benckiser of Durex brand te telin, Customs department-te chuan dodalna tellovin lakluh an phalsak thu an sawi a. Bench chuan Customs Department-in thubuai thehluttute chu tul lo tak leh chhan leh vang lova an zarbuai thu an sawi a. Delhi High Court chuan customs department chu Rs 25,000 an chawitir a, he an pawisa chawitir hi Customs Department, Assistant Commissioner, Jainendra Jain hlawh atanga paih theih a ni tiin thutlukna an siam(www.jclalnunsanga.in)

Hmeichhe Transgender-te Chu Mipa Candidate-te Tih Tura Ruat Paltlang Tir Ve Tur An Ni Lo: Gauhati High Court Chuan Reservation Policy Nei Turin Sorkar  Hnenah Rawtna A Siam

Hmeichhe Transgender-te Chu Mipa Candidate-te Tih Tura Ruat Paltlang Tir Ve Tur An Ni Lo: Gauhati High Court Chuan Reservation Policy Nei Turin Sorkar Hnenah Rawtna A Siam

  • 28/11/2025
  • Admin

Nimin ni 27, November 2025 (Ningani) khan Gauhati High Court, Division Bench, Chief Justice Ashutosh Kumar leh Justice Arun Dev Choudhury te chuan transgender-te tana seat dah hran dilna chungchanga thubuai thehluh chu an ngaihtuah. He PIL-ah hian transgender-te tan seat dah hran anih chuan,  mipa leh hmeichhe transgender-te chuan intluk tlang takin, mipa leh hmeichhiate (binary) ang bawkin hnalaknaah hian an tel ve thei dawn a ni, tiin an sawi.Thubuai Bultanna:Police Department chuan Transgender-te tan Police Sub-inspector leh Constable lak anih tur thu hriattirna an chhuah a. Chu hriattirnaah chuan transgender-te seat leh mipa candidate-te seat chu hmunkhata dah a ni a. Hemi avang hian hmeichhe transgender-te chuan he hna lakna atana mipa candidate-te tih tur ang zawng zawng chu an tih ve a ngai ta a, hmeichhe transgender pakhatmahin an dil ta lo a ni. He hna lak danah  hian inthliarhranna dik lo tak awma an hriat avangin PIL an thehlut ta a ni.Court-a Thu Ngaihthlak leh Thupek:Sorkar tana ding ukil chuan transgender community te chu ‘socially and educationally backward class’ (SEBC) anga pawm tura rawtna chu, state cabinet hmaah pawmpui turin dah a nih thu leh, pawmpui a nih veleh transgender-te chuan zirnaah leh hnalaknaah "reservation" an dawng ang tiin a hriattir a.Court chuan transgender community-te tana hmalakna neih chu sorkar tih tur a nih a sawi a. Hnathawhnaa chhawr an nih theih nan te, khawtlanga tha taka an tel ve theih nan te hmalakna neih a ngaih thu an sawi a. Transgender-te chuan an nihna anga zah tura dikna chanvo  (fundamental right to dignity) an neih thu chu hre fur tawh mah ila, an tana hmalakna chu a tlem thu an sawi a. Hmalakna tha zawk neih a nih chauhin transgender-te hi khawtlang nunah tha takin an tel ve thei ang, tiin an sawi.Gauhati High Court chuan Sorkar leh Department of Social Justice & Empowerment-te chu hun kal zela an hmalak dan tur hrilh turin a ti a. Transgender-te hnaa lak an nih dan tur kalphung te,  mipa leh hmeichhe transgender thliar hran dan tur leh an dinhmun tur te, huam kim zawk a police hna lakna neih a nih theih nana hmalakna an neih dan te, State cabinet-a  transgender-te tana rawtna awm chungchang thu kal zel dante hriattirna pe turin a ti a. He thubuai hi ni 11.02.2026 a ngaihtuah leh tura dah a ni(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai  All Assam Transgender Association v. The State of Assam and 3 ors. ah hian thubuai thehluttu lam tan Advocate Swati B. Baruah a ding a, Assam sorkar lam tan R.K.D. Choudhury, Deputy Solicitor General of India; D. Nath, Senior Government Advocate, Assam; D.P. Borah, Standing Counsel, Health & Family Welfare Department; R.M. Das, Standing Counsel, Social Justice & Empowerment Department leh Advocate R.S. Chowdhury te an ding)

Allahabad High Court chuan Tawngkaa Inremtihna Ringawt chu Mimal Rama Kawng Siamnan a Tanchhan Theih Loh A Ti

Allahabad High Court chuan Tawngkaa Inremtihna Ringawt chu Mimal Rama Kawng Siamnan a Tanchhan Theih Loh A Ti

  • 28/11/2025
  • JC

Allahabad High Court chuan November ni 26,2025 khan State-in tawngkaa inremtihna(oral consent) emaw hun rei tak chhung vantlang lo hman a nih vang ringawt chuan mimal ram chhunga kawng siam hnan atan a tanchhan theih lo a ti.  Justice Shekhar B.Saraf leh Justice Prashant Kumar-te thutna bench chuan mimal in leh lo te chu vantlang tana hman a nih dawn chuan dan hnuaia dik taka lei (proper acquisition) tur a ni an ti a, samkhai zawnga inremtihna leh mipui kaltlangna thin a nihna chuan dan kalphung chu a thlak theilo a ti a ni.An Buaina Bul:He thubuaiah hian Gram Panchayat-te hman thin ram 4m a zau chu vantlang kawnga siam a nih tum thu an sawi a. Thubuai thehluttu te chuan tualchhung thuneitute atangin an ram zangnadawmna an dilna chu an hotute hnenah an thawn tawh thu tiam thin mahse , ram acquisition chu tan a ni hlei thei lo a. Reilo te hnuah chuan Sub-Divisional Magistrate, Haidegarh chuan kawng chu “public interest” atana siam a nih avangin thubuai thehluttu-te hnenah chuan neitu nihna chu a pek kir theih tawhlo a ti a.  Dilna eng emaw zat thehlut mah se, zangnadawmna hi tun thlenga an dawngloh avangin High Court-ah an zualko ta a ni.Court-a An Inhnialna:Sawrkar chuan ram chu kum 30-40 zet chu kal tlangna atan an lo hmang tawh avangin hun rei tawh hman tawh a nihna hmangin an nei thei an ti a. Court chuan he hnialna hi hnawl sakin , welfare state chuan a ram mipuite lakah Doctrine of Adverse Possession (Ram luah rei tawh avanga ram neitu phalna tel lova ram neitu nih theihna)chu a chham theilo a ti a. Bench chuan Supreme Court thutluk pahnih Vidya Devi leh Tukaram Kana Joshi-te chu sawi langin State chuan a khua leh tuite in leh lo chu due process awm lo chuan a chhuhsak theilo a ti .Court Ngaihdan leh Thupek:High Court chuan ram hi vantlang mipui kaltlang(public passage) atan hman thin ni mah se, thubuai thehluttu-te hminga chhinchhiah chhunzawm zel a ni a. Dan anga lak a nih loh thu  a sawi bawk. Bench chuan dan hmanga rorelnain (Rule of Law) a thunun democratic system-ah chuan State-in mimal ram a luah hmain a lei dan tur dik tak a zawm a ngai a; Hun rei tak lo hman emaw tawngkama inphalsakna ringawt chuan State chet dan hi a ngaihdam theilo a ti a ni.Allahabad High Court chuan ram chu dan ang taka lak a nih hnuah chauh hmang turin thuneitute chu a hriattir a. Sawrkar(respondents)-te chu zangnadawmna chu thubuai thehluttute hnenah pe turin thu a chhuah bawk(www.jclalnunsanga.in).(He thubuai hi WPC No.8222 of 2024, Kaushal Kishore & Anr Vs State of UP Through Chief Secretary, Revenue, Lucknow & 4 Ors a ni a. Thubuai thehluttute tan hian Madan Gopal Trivathi leh Shivam Kumar Mishra an ding a. Sawrkar tan hian CSC Mohan Singh a ding a ni).

Himachal Pradesh High Court:  Accident Thlen Laia Driving License Neih Loh Vangin Mitthi Chu Mawhphurhna Nei A Puh Theih A Ni Lo

Himachal Pradesh High Court: Accident Thlen Laia Driving License Neih Loh Vangin Mitthi Chu Mawhphurhna Nei A Puh Theih A Ni Lo

  • 28/11/2025
  • Admin

Himachal Pradesh High Court chuan November  ni 14,2025  khan mitthiin accident thlen laiin driving license nei lo mah se, mawhphurhna nei a puh theih a ni lo a ti. Justice Jiya Lal Bhardwaj chuan he thil thleng hian Motor Vehicles Act,1988 hnuaiah penalty a nih theih thu a sawi a. Amaherawhchu,  driving license a neih loh avanga a huhoa fimkhur lohna (Contributory negligence) chu thutlukna siam nan hman theih a ni lo a ti a ni.He thubuai hi kum 2013-a kum 16, Class 10+1 zirlai naupang thihna chungchang a ni a. A nu leh pate chuan Motor Vehicles Act Section 166 hnuaiah chuan zangnadawmna Nuai 10 phutin thubuai an thehlut a. Motor Accident Claims Tribunal chuan Nuai 3,42,750 , 7.5% interest tiamin a a pe a. Mitthi tawh thla khat sum thawh chhuah zat chu Cheng 3000/- a chhutin driving license a neih loh avangin zangdawmna chu 25% in a tih hniamsak a ni.He an thil hmuhchhuah hi khingin, a nu leh pate chuan Himachal Pradesh High Court hnenah an thlen a. Tribunal-in driving license neih loh avanga a huhoa fimkhur lohna (Contributory negligence) tia a sawi chu a tidik lo a ni, tiin Court chuan an sawi. He thu hi dik ta reng pawh ni se, mitthi chu he accident thlen nachhana puh ringawt theih a ni lo, a ti.High Court chuan tribunal-in a sum lakluh/hlawh theih tura beisei (notional income) an chhut danah dik lo a awm tih an hmuchhuak a. He accident-a mitthi hi zirlai la naupang tak leh hma hun eng tak nei, IAS officer nih tum, zirlai pawn lamah pawh hlawhtlinna tam tak lo nei tawh a nih thu an tarlang a. Hma hun eng tak nei a nihna te thlir chungin, notional income an chhut dan chu rate sang zawk a chhut turin Court chuan a ti ta a ni.Tichuan a sum lakluh theih tura beisei an chhut hniamsak tawh te leh he chetsualnaa mawhphurhna a nei anga sawi avanga an dik lo taka an sum hmuh tur an paih tak te chu an chhut tha a. Tichuan, Court chuan zangnadawmna  a nu leh pate hnena pek tur zat chu a chhut tha ta a ni.(www.jclalnunsanga.in)(He thubuai Madhu Joshi and another v/s Rajesh Kumar alias Sonu and others ah hian, thubuai thehluttu tan N.K. Thakur, Senior Advocate leh Divya Raj Singh, Advocate te an ding a; an khinte lam tan Devyani Sharma, Senior Advocate leh Anirudh Sharma, Advocate te an ding)