DISCLAIMER

 1.⁠ ⁠Mizo ten dan leh hrai chungchanga  an lo bengvar nan leh thudik rintlak an hriat theih nan he website hi siam a ni a. 

2.⁠ ⁠Mizo ten Court rorelna kan hriat fiah leh hriat chian tawk loh avangin harsatna kan tawk thin a. Court rorelna leh dan te hi English a ziak a nih avangin mi nawlpui te tan hriat thiam a har thin a. English a in ziak te chhiar tur tam tak national news a a awm laiin mahni tawng ngeia kan lo hriat ve nan thuthar ber berte tarlan a ni ang. 

3.⁠ ⁠Mizo mipui ten kan hriatthiam tlan theih dan tur berin Supreme Court, High Court leh District Court te mipuite hriat tura pawimawhte a  rang thei a i chhiar theih tura lo chhawp chhuah  hi kan tum a ni. 

(The Bar Council of India does not permit advertisement or solicitation by advocates in any form or manner. By accessing this website, www.jclalnunsanga.in, you acknowledge and confirm that you are seeking information relating to JC Lalnunsanga, Advocate & Legal Consultant  of your own accord) 

Exit

Supreme Court

Supreme Court Chuan Jal Jeeven Mission Nena Inzawm Sum Tihchingpenna Thubuaiah Rajasthan Minister Mahesh Joshi Chu Bail A Phalsak

Supreme Court Chuan Jal Jeeven Mission Nena Inzawm Sum Tihchingpenna Thubuaiah Rajasthan Minister Mahesh Joshi Chu Bail A Phalsak

  • 03/12/2025
  • JC

Vawiin December ni 3,2025 (Nilaini) khan Supreme Court chuan Congress hruaitu leh Rajasthan Minister ni thin, Mahesh Joshi chu Rajasthan-a Jal Jeevan Mission(JJM) nen inzawm sum tihchingpenna thubuaiah chuan bail a phalsak.An Buaina Bul:Joshi hi Congress sawrkar laiin Public Health & Development Minister a ni thin a. Tun kum April khan Enforcement Directorate (ED) chuan manin, co-accused Mahesh Mittal leh Padam Chand-te hnena dan loa tender pek atanga sum tihchingpenah  puh an ni a. ED tarlan danin, private firm pakhat chuan Rs 5 Lakhs chu Minister fapa company enkawlah chhung lut a ni a ti a. ED chuan heihi thamna laah a puh a ni.August thla khan Rajasthan High Court chuan Joshi hi bail a lo pe duh lova. Supreme Court-ah zualkoin Special Leave Petition (SLP) a thehlut ta a ni.Supreme Court Thutlukna:Justice Dipankar Datta leh Justice Augustine George Masih-te thutna bench chuan he thubuai hi an ngaihtuah a. Joshi chuan a co-accused te chu chhuah an nih vek tawh thu a sawi a, thamna laa an puhna hi phain court hnenah hian parity (dan hnuai thutlutkna siamah intluktlanna) a dil a .Supreme Court chuan Joshi chu bail a phalsak a. High Court thutlukna hmasa chu a a thiah sak a ni. Bail condition kimchang hi tarlan ni lo mah se, Supreme Court thutlukna chuan Jal Jeevan Mission(JJM) nena inzawn sum tihchingpenna thubuaiah hian hmasawnna lian tak a thlen a ni(www.jclalnunsanga.in).(He thubuai  Sh Mahesh Joshi Vs Directorate of Enforcement; SLP(Crl) No.13737 of 2025 a ni a. Thubuai thehluttu tan Senior Advocate Sidharth Luthra leh Advocate Vivek Jain an ding a ni)

Supreme Court Chuan Damlo Ngaihthah Doctorte Khinna Tur Dan leh Hrai Siam Tura PIL Thehluhah Sawrkar  Insawifiah turin a Ti

Supreme Court Chuan Damlo Ngaihthah Doctorte Khinna Tur Dan leh Hrai Siam Tura PIL Thehluhah Sawrkar Insawifiah turin a Ti

  • 03/12/2025
  • JC

December ni 1,2025 (Thawhtanni) khan Supreme Court chuan damlo ngaihthah (medical negligence) doctor-te khinna tur dan leh hrai siam tura PIL thehluh chu  ngaihtuahin sawrkar te chhanna siam turin thu a chhuah.PIL hi Sameesksha Foundation thehluh niin, anni chuan thutlukna pawimawh tak Jacob Mathew Vs State of Punjab (2005) chu an sawi lang a. He thutluknaah  hian Supreme court chuan Union leh State sawrkarte chu dan siam turin a lo hriattir tawh a. Nimahsela, kum 20 dawn liam hnuah pawh hmasawnna leh ruahmanna engmah a la awm lo a ti a.Thubuai thehluttu chuan National Medical Commission (NMC) atanga RTI chhanna an dawng danin, heng dan hi siam mek a nih thu an sawi a. Foundation chuan dan siam hi tihkhawtlai a nih hian ram chhunga mihring nunna hlut a nih loh zia a tarlang a ni a ti.A hnuaia tarlante hi Jacob Mathew thutluknaa sawi langte an ni : Sorkar laipui, State sorkar leh Medical Council of India-te chu tanghovin , doctor-te’n damlo an ngaihthah (medical negligence) emaw fimkhur loa an puhna thubuai siam theihna tur dan leh hrai siam turin a ti a  Court hmaa doctor-in damlo a ngaihthahna finfiahna thehluh a nih loh chuan mimal complain chu lak tur a ni lo.   Doctor thubuai nei laka ro rel a nih hmain Investigating officer chuan sorkar doctor atangin  ngaihdan chu a la hmasa tur a ni. Damlo ngaihthaha doctor puh chu man nghal tur a ni lo a.Finfiahna lakkhawm emaw investigation kal zelna tur atan a tul chauhin man tur a ni . Chumi bakah Investigating Officer-in doctor chu dan kalphung pumpelha a hriat chuan a man thei bawk a ni.Thubuai thehluttu chuan doctor hlang awmna committee inquiry report an ring thin avangin damlo ngaihthah thubuaite chu kalpui a har hle  ati a. Damlo emaw an chhungte chuan  police hnenah complain thehlut thin mah se, medical inquiry report hleih nei lo chu a awm thin loh avangin FIR register a ni ngai lo a. Chumi bakah chuan tiang thubuaia puh doctor an awm hian indemnity insurance ( doctor leh healthcare-a hnathawkte thubuai siamsak an niha humhimtu insurance) leh doctor leh doctor in tanna  hian a chhanhim thin thu a sawi bawk. Hemi avang hian a hranpaa uluk taka enfiahna  hi a awm ngailo a ti a ni.Thubuai thehluttu-te chuan vawi tam tak Parliament-ah sawi lang thin mah se, Registered Medical Practitioner (RMP) laka thubuai reng reng chu Medical Council hmaah thehluh theih a nih thu an sawi zel a. National Medical Commission (NMC) Act 2019 atanga siam Professional Conduct, Etiquette leh Ethics Regulation, 2000 hnuaiah enfiahna an neih thin thu an sawi a.Thubuai hian systemic buaina tam tak kidney racket-te (dan kalha mihring kal lei leh hralhna), diklo taka damdawi siamtu company leh doctor-te inzawmna, tul lo tak taka damlo surgery kaltlangpuite, damdawi ina hun rei tak indah te leh ventilator hman dikloh te a tarlang a. National Library of Medicine zirchhiannah chuan India ramah kum tin enkawlna ngaihthah thubuai maktaduai 5.2 a awm thin a ti a. Hei hi kum 2017-2022 a NCRB-in(National Crime Records Bureau) damlo ngaihthah avanga thihna 1019 thleng nen chuan a inang lo hle a ti a ni.73rd Parliamentary Standing Committee Report on Health & Family Welfare-a “The Indian Medical Council (Amendment) Bill 2013” chu tarlangin , damlo ngaihthah thubuai te chu mi hrang hrang awm khawmna Expert Committee enfiah tur a ni a ti a.Thubuai thehluttu chuan dik taka thubuaite kalpui a nih theih nan inquiry panel-ah hian damlo aiawhte, judge pension tawhte, IAS/IPS officer te, NHRC member-te, Senior Advocate-te, leh midangte chu telh turin a ti a. He thubuai hi kar li hnua ngaihtuah leh turin a ruat a ni (www.jclalnunsanga.in)(He thubuai Sameeksha Foundation-A Crusade Against Medical Negligence Vs Union of India & Anr; WP(C) No.1080 of 2025 a ni a. Thubuai thehluttu tan hian AoR Devansh Srivastava a ding a ni). 

Police leh Criminal Court-te Chu Civil Thubuai Ngaihtuah Mek A Awm Chuan Chargesheet thehluh leh Charge Siam Chungchangah An Fimkhur Leh Zual Tur A Ni: Supreme Court

Police leh Criminal Court-te Chu Civil Thubuai Ngaihtuah Mek A Awm Chuan Chargesheet thehluh leh Charge Siam Chungchangah An Fimkhur Leh Zual Tur A Ni: Supreme Court

  • 03/12/2025
  • Admin

Ni 2, December 2025(Thawhlehni) khan Supreme Court, Divison Bench,  Justice Nongmeikapam Kotiswar Singh leh Justice Manmohan-te chuan inluahtirtu leh a luahtu inkara intibuainaa rinhlelh(accused) chu a chhuah zalen. He thubuaiah hian Court chuan he thubuai  nena inzawm in leh lo(property) chungchanga civil thubuai ngaihtuahlai mek a awm thu leh injunction order a awm thu an hriat chuan Court chuan a chhuah zalen ta a ni. Supreme Court chuan he thubuai hi mimal inkara buaina atanga lo irh chhuak angah an ngai a ni. Tin, Supreme Court chuan  Police leh Criminal Court te chu  chargesheet thehluh leh Charge siam chungchangah fimkhur leh zual turin a ti a,  lo thlifimtu a tang turin leh rinhlelhna lian tak a awm chauhin trial stage-ah kaitir tur a ni ang, tiin Bench chuan an sawi.Bench chuan dan khalh a chetna awm ngei a ni tih rinhlelh theihna tur lian tak hmuh a ni lo chung a,  chargesheet thehluh anih hian rorelna dik kenkawhna tur a dal thei a. Judge-te, court staff leh prosecutor-te chu thiam chantirnaa thubuai tawp tur thoah,  tul lo takin thubuai ngaihtuahna neih a ni thin a ni, a ti. Heng hian thubuai pawimawh zawk leh khirhkhan zawk te chu ngaihtuah theih lovin a siam thin thu an sawi.Thubuai Intanna:Ni 19, March 2020 khan thubuai thehluttu (he thubuaia in leh lo neitu pahnih zinga pakhat zawk) hian FIR chu Indian Penal Code(IPC) Section 341, 354C leh 506  hnuaiah a thehlut a. Thubuai thehluttu sawi danin ni 18, March 2020 khan  thubuai thehluttu leh a thiante leh hnathawktute chu he thubuaia in leh lo chhungah luh an tum a. A khinglettu leh rinhlelh ni bawk hian an ni chu tihthaihin, he thubuaia in leh lo chhunga an luh chu a phalsak lova. He thubuaia khinglettu hian a phone-in  a phalna la lova a thlalak leh video a laksak thu a sawi a. Tin, a mimal nun(privacy) a tihbuai thu leh a zahawmna a tihbawrhbansak thu a sawi bawk.He thubuai thehluh hi chhuizuina neih zawh anih hnu chuan , a khinglettu leh rinhlelh ni bawk lakah hian IPC Sections 341, 354C leh 506  hnuaiah thubuai ziahluh a ni ta a ni. He thubuaia rinhlelh hian Trial Court hnenah chhuah zalen dilna a thehlut a, Trial Court hian a hnawlsak ta a ni. Revision Petition a thehluh pawh Judge in a hnawlsak bawk.He thubuai hi ni 30, January 2024 a Calcutta High Court thutlukna a pawmloh avanga khinletna a ni a, he petition-ah hian Appellant-accused (khinglettu leh rinhlelh ni bawk) in Court hnena chhuah zalen a  dilna  thehluh an hnawlsak chu a khinglet a ni.Supreme Court Ngaihdan:Supreme Court, Division Bench, Justice Nongmeikapam Kotiswar Singh leh Justice Manmohan  te chuan “Rinhlelh rual lohin, charge siamna stage-ah chuan thubuai chu thiamloh chantirnaah nge thiam chantirnain a tawp dawn tih chhut theih a ni chiah lova, nimahsela, a innghahna bulthut chu sorkarin khua leh tuite chu thiamloh chantirna tur chhan tha tak a awm loh chuan case a siam sak tur a ni lo tih a ni, a chhan chu hei hian dik taka thil kalpui theihna dikna chanvo a tibuai dawn a ni”   tiin an sawi a.Division Bench chuan, “A chunga kan sawi takte hi ngaihtuahin, Court ngaihdanah chuan thubuai thehluttuin a puhna zawng zawng chu trial court-in injunction order a siam angin, a thil neih chungchanga dan anga a dikna chanvo ni a ngaih chu tihpuitlin a tum mai a ni a. He Court ngaihdanah chuan FIR-a puhna leh record-a thu awmte atanga tih theih chu, injunction emaw, interim order siam danglam emaw luh leh chhuahna phalna dil a ni tiin a sawi. Bench chuan he thubuaiah hian Police leh Trial Court-te chu an fimkhur leh zual tur a ni, a ti a, he thubuai kaihnawih civil thubuai a awm mek thu leh injunction order chu a hmaa chhuah a ni tawh thu a sawi a; tin, dan anga finfiahna rintlak tak te chu a awm lo niin Bench chuan an sawi. Heng te avang hian Bench chuan appeal phalsakin, appellant hi a chhuah ta a ni(www.jclalnunsanga.in) (He thubuai TUHIN KUMAR BISWAS @ BUMBA VERSUS THE STATE OF WEST BENGAL ah hian thubuai thehluttu tan Advocate V. Somnath Ghoshal, Advocate Anupama Chakraborty, Advocate Sahid Uddin Ahmed, Advocate Towseef Ahmad Dar leh AOR Zinat Sultana te an ding a. West Bengal sorkar tan AOR Kunal Mimani leh Advoacte Prashant Alai te an ding)

Supreme Court: Covid Lai Pawhin Buh An Hala, Boruak A Chhiat Phah Lo; Delhi Boruak Tibawlhhlawhtu-ah Hian Lo Neitute Chauh Puh Theih An Ni Lo

Supreme Court: Covid Lai Pawhin Buh An Hala, Boruak A Chhiat Phah Lo; Delhi Boruak Tibawlhhlawhtu-ah Hian Lo Neitute Chauh Puh Theih An Ni Lo

  • 01/12/2025
  • JC

Vawiin December ni 1,2025 (Thawhtanni) khan Supreme Court chuan Delhi-National Capital Region(NCR)-a boruak chhe zel chungchanga lo neitute chauh puh chu a lawm lo hle a. Chief Justice of India Surya Kent leh Justice Joymali Bagchi-te thutna bench chuan covid lockdown lai pawn ram buh kung hal kang mahse, boruak a thianghlim hle thu an sawi a.CJI Surya Kant chuan loneitute chu court-ah an aiawha ding an neih loh avangin mawhphurtua puh an awl thu a sawi a. Kum hmasa lamah pawh buh hal thin a ni a, nimahsela tuna Delhi boruak bawlhhlawh nasa ang hi a la thleng lo tih a sawi.An Buaina Bul:Supreme Court chuan kumin Diwali khan green crackers phal mah se, boruak chu a chhiat chho zel avangin medical lama mi thiamte chuan Delhi-a chengte chu chhuahsan rih turin an chah a.He thubuai ngaihtuah a nih hmasak khan court chuan boruak endiktu(monitoring) station tam tak khar a nih thu a hriat hnuah, CAQM chu status report thehlut turin a ti a. Chumi bakah chuan Punjab leh Haryana chu an huam chhunga lo neitu te khuakhirhna dan hmalakna report thehlut turin leh Delhi sawrkar chu AQI measuring hmanrua tangkaina sawifiah turin a lo hriattir tawh a.He thupek hi hun rei tawh tak MC Mehta thubuai ngaihtuah lai mek a ni a. Additional Solicitor General(ASG) Aishwarya Bhati chuan Commission for Air Quality Management (CAQM) chuan boruak bawlhhlawh chhuahna hrang hrang- ram kangte, in sakna atanga vaivut, lirthei atang emission chhuakte, biomass hal ralte leh kawngpuia  vaivut-te laka hmalak dan tur ruahmanna hrang hrang chu buatsaih mek a nih thu a sawi bawk. Hindu sakhaw betu ten Diwali zawh hun apianga hetianga Delhi leh a chheh vel boruak bawlhhlawh thleng ziah hi Hindu ho Diwali lawmna avanga thleng nia an sawi thin chu Hindu ho hian duh lovin a chhehvel state a loneitute an puh thin. Court Thupek:Supreme Court chuan thuneitute chu kar khat chhungin buh halna bakah boruak ti bawlhhlawh theite laka an hmalakna report chu thehlut turin a ti a. Bench chuan he thubuai hi a enthlak chhunzawm zel tur thu sawiin, hun rei leh hun tawite chhunga chinfel dan tur a zawng dawn a ti a . He thubuai hi December ni 10-a ngaihtuah leh turin an ruat nghal bawk(www.jclalnunsanga.in). 

Supreme Court chuan Kerala Sawrkar chu School Awm Lohna Hmunah  Primary School Din Turin a Hriattir

Supreme Court chuan Kerala Sawrkar chu School Awm Lohna Hmunah Primary School Din Turin a Hriattir

  • 27/11/2025
  • JC

Supreme Court chuan November ni 25 (Thawhlehni), 2025 khan  Kerala sawrkar chu sikul awm lohna hmun zawng zawngah  sawrkar  lower primary leh upper primary sikul din turin a hriattir.Court chuan Right To Education Act, 2009 chu hmun chengker leh hla emaw state in sum a neih tlem avanga hawisan theih a ni ngawt lo a ti a ni.An Buaina Bul:He thubuai hi kum 2017-a Kerala High Court hmaa PIL thehluh atanga intan a ni a. PIL thehluttu hian Malappuram district-a Manjeri municipality hmun kilkhawr tak Elambra-ah chuan sawrkar Lower Primary sikul din chu a dil a. Khaw chhunga chengte chuan school tan ram acre khat leiin, Muncipality pawn building sak chu a remti a. Chuti chung chuan sikul chu hawn a ni lo a.July 2020 khan High court chuan 3 km atanga 4 km a sikul a awm loh avangin state chu sikul din turin thu a chhuah a. Kerala Sawrkar chu lungawi lovin Supreme Court hmaah a zualko ta a ni.Court-a An Inhnialna:He thubuai ngaihtuah a nih lai hian State chuan Kerala-a hmun eng emaw zat chu thlen harsa (geographically difficult) a nih loh leh sikul din a hautak thu a sawi a. Hmun tina sikul building dinna sum chu a neih hnem tawk loh thu court hi a hrilh bawk a ni.Thubuai thehluttu-te erawh chuan Right to Education Act hi dan fuankim tih danglam theihloh a ni an ti a, a hlat avanga kenkawh theihloh chu chhuanlam a tling lo a ti a. Thingtlanga naupangte chuan khawpui chhunga naupangte ang bawkin inzirtirna kal pawh theih chu an phu a ti a ni.Court Ngaihdan leh Thupek:Supreme Court chuan Right to Education Act, 2009 in a tarlan, naupang tinte tana a thlawna zir theihna chu State mawhphurhna koah a tla a ti a. Chief Justice Surya Kant leh Justice Joymala Bagchi-te thutna bench chuan hmun hla tak emaw sum tlakchhamna avang ringawtin sikul awmlo chu ngaihtham theih a ni lo a ti a. Kerala High court-in a hmaa thutlukna a siam chu pawmin(upheld) a dik a ti a ni.Court chuan phase pahnih a siamsak a; Phase hmasaah chuan state chuan lower emaw upper primary sikul neilo hmun te chu thliar hrang turin a ti a. Phase hnihnaah chuan kilometer khat chhunga primary sikul emaw kilometer thum chhunga upper primary siku; awm lohnaah te chuan din turin a ti a ni.Court chuan State sum hnar a tlakchhamna chu hriatpuiin, private building chu hun enge maw chen sikul anga hman a phalsak a. He ruahmanna hi tawp chin nei lova kalpui a phal lo thung. Gram Panchayats-te chu sawrkar hnenah ram awl awm zawng zawng chungchang chu pe turin a hriattir a. Tin, regular appointment siam a nih hma chu zirtirtu pension tawhte ruat a phalsak bawk.State chu school awmlohna hmunah chuan charitable organization-te sawma din tir chu a phalsak a. Amaherawhchu, Right to Education Act hnuai angin admission chu dik taka kalpuite, naupangte a inang tlanga enkawlte leh fees-te chu a tul lo aia tam chu lak loh tur a ti a. State chu sikul dinna tura budget chu buatsaih turin a hriattir bawk a ni(www.jclalnunsanga.in).(He thubuai hi SLP(C) 12939-12940 of 2021 a ni a. State tan hian Advocate CK Sasi a ding a, thubuai thehluttu tan hian Advocate Zulfikar Ali PS a ding a ni).

Delhi- National Capital Region A Boruak Chhe Zel Chungchang Supreme Court-in Ngaihtuah Dawn: A Tih Rehna Turin Dawi Tiang Hman Tur An Neih Loh Thu Sawi

Delhi- National Capital Region A Boruak Chhe Zel Chungchang Supreme Court-in Ngaihtuah Dawn: A Tih Rehna Turin Dawi Tiang Hman Tur An Neih Loh Thu Sawi

  • 27/11/2025
  • Admin

Vawiin ni 27, November 2025(Ningani) khan Supreme Court, Chief Justice Surya Kant leh Justice Joymalya Bagchi te chuan Delhi-National Capital Region (NCR) a boruak chhe zel chungchanga ngenna chu ni 3, December 2025 a ngaihtuah an remti. Amicus Curiae, Senior advocate Aparajita Singh chuan Delhi-NCR a boruak chhe nasa zel avang hian, vantlang hriselna atana pawi thei a thleng zel a, hemi avang hian he buaina hi a hma thei ang bera ngaihtuah a, court thupek chhuah vat turin a ngen a ni. Ni 19, November 2025 khan Supreme Court chuan Commission for Air Quality Management (CAQM)  te hnenah, November thlaa pawnlama sikul sports neih tur chu boruak that huna sawn tura ti turin a lo ti tawh a ni.Chief Justice Surya Kant chuan air pollution chungchanga a thlirdan chu a sawi a. Air pollution chungchanga mawhphurtu hi thil pakhat chiah a ni thei lova, thil tam tak vang a ni thei tiin a sawi. Chief Justice kalchhuakta BR Gavai kha chuan Punjab a lo neitute thil hal thin chu air pollution thlentu te zinga a ngaihpawimawh a ni a. Chief Justice Surya Kant erawh hi chuan lo neitute chauh ni lovin air pollution thlentu chu thil tam tak an nih theih thu a tarlang.Tukin zing khan Delhi chu chhum chhah takin a khuh chhunzawm zel a, boruak quality chu ‘very poor’ category-ah a awm chhunzawm zelin. Zing dar 7am a AQI chu 349 lai niin Central Pollution Control Board (CPCB) chuan a tarlang.Chief Justice Surya Kant chuan,“Eng dawi tiang nge rorelna kengkawhtu lam hian kan hman theih ang? He thil hi Delhi-NCR tan chuan hlauhawm tak a ni tih ka hria a. He buaina hi chu kan hre vek a. Kan buaipui tur ber erawh chu eng nge a chinfel dan tur tih hi a ni. A chhan kan hriat chian a ngai a, a chinfel dan tur chu hemi lama mithiam te chauhin an pe thei a. Hun rei tak daih tur chinfelna hmuh a nih kan beisei a ni,” tiin a sawi(www.jclalnunsanga.in)