DISCLAIMER

 1.⁠ ⁠Mizo ten dan leh hrai chungchanga  an lo bengvar nan leh thudik rintlak an hriat theih nan he website hi siam a ni a. 

2.⁠ ⁠Mizo ten Court rorelna kan hriat fiah leh hriat chian tawk loh avangin harsatna kan tawk thin a. Court rorelna leh dan te hi English a ziak a nih avangin mi nawlpui te tan hriat thiam a har thin a. English a in ziak te chhiar tur tam tak national news a a awm laiin mahni tawng ngeia kan lo hriat ve nan thuthar ber berte tarlan a ni ang. 

3.⁠ ⁠Mizo mipui ten kan hriatthiam tlan theih dan tur berin Supreme Court, High Court leh District Court te mipuite hriat tura pawimawhte a  rang thei a i chhiar theih tura lo chhawp chhuah  hi kan tum a ni. 

(The Bar Council of India does not permit advertisement or solicitation by advocates in any form or manner. By accessing this website, www.jclalnunsanga.in, you acknowledge and confirm that you are seeking information relating to JC Lalnunsanga, Advocate & Legal Consultant  of your own accord) 

Exit

Supreme Court

Mizo Chiefs Council Te’n Zangnadawmna Vbc 500 An Dil Chungchangah Supreme Court In Ngaihtuah Zo Tawh a, Thutlukna Nghah Mek A Ni.

Mizo Chiefs Council Te’n Zangnadawmna Vbc 500 An Dil Chungchangah Supreme Court In Ngaihtuah Zo Tawh a, Thutlukna Nghah Mek A Ni.

  • 14/11/2025
  • Jc

The Mizo Chiefs Council-te chuan Supreme Court-ah sawrkar laipui chu kum 2014 khan a khing a. He thubuaiah hian Mizo Lalte chuan an chanvo neih thin pek let emaw, zangnadawmna pek an dil a ni. He thubuai Mizo Chief Council Mizoram Thr. President Shri L. Chinzah v. Union of India & Ors., WP(C) 22/2014 hi hun rei tawh tak Supreme Court hian a ngaihtuah tawh a.The Mizo Chiefs Council, Lal 309 awmna te chuan Assam Legislative Assembly-a, The Assam Lushai Hills District (Acquisition of Chief’s Rights)Act, 1954 siam anih hnua an chanvo leh dinhmun tha an hlauh tak avangin Court-ah an zual ko a. An thuneihna leh an ram te chu laksak an nih avangin Mizo Lalte hi ram nei mumal lo in an awm a. Mizo Lalte hian tun hmaa an dinhmun pek let an nih dawn loh chuan vbc 500 zangnadawmna (compensation) pe turin court ah hian an dil a ni.Mizoram sawrkar chuan Mizo Chiefs (Lal) te thilphut chu tawm puiin Supreme Court-ah Affidavit an thehluhsak a; amaherawhchu, zangnadawmna pe tura an phut hi a tam tham avangin khatih hunlaia Mizoram sawrkar, Indian National Congress (INC), Pu Lalthanhawla kaihhruai sawrkar chuan zangnadawmna chu sawrkar laipui(central government) pek tur zawk a ni tiin Supreme Court ah hian an tang.He thubuai, WP(C) 22/2014 hi ni 31, August 2025 khan hearing hnuhnung ber neih a ni a. He thubuai hi Supreme Court Judge, Justice JB Pardiwala leh Justice Mahadevan te’n an ngaihtuah a. Hemi ni hian Arguments (Inhnialna) te neih zawh a ni a. Supreme Court chuan ukil te chu written submissions ( thubuai neih te, dan leh dun inghahna te leh finfiahna etc. inziahna) karhnih chhung a pe turin a ti a. He thubuai hi Supreme Court chuan ngunthluk taka ngaihtuaha, thlirna zau zawk te nei a thutlukna siam a tum a, Supreme Court thutlukna siam theih hun tur hi hriat a la ni lova, nghah mek a ni(www.jclalnunsanga.in)(He case Mizo Chief Council Mizoram Thr. President Shri L. Chinzah v. Union of India & Ors., WP(C) 22/2014-ah hian Mizo Chief Council tan hian Kedar Nath Tripathy, AOR leh Adv Lalremsanga Nghaka te an ding a; Union of India tan Arvind Kumar Sharma, AOR, Attorney General for India, R Venkataramani leh Solicitor General, Tushar Mehta te an ding a ni, Mizoram Sawrkar tan Advocate General Biswajit Deb leh Annando Mukherjee, AoR te an ding.)

Darkar 4 Hnua Khaihlum Tur S  Koli Leh Amah Chhanchhuaktu A Lawyer Te Case Kalpui Dan.

Darkar 4 Hnua Khaihlum Tur S Koli Leh Amah Chhanchhuaktu A Lawyer Te Case Kalpui Dan.

  • 13/11/2025
  • JC

Misual a puh S Koli-a, hmeichhe tam tak thata puh a nih avanga  man a nih tirh atangin tanpuitu a nei lo hle a sawi a ni a. Mi ina inhlawhfa chawp S Koli hi, District Court a ukil ten an dinsak duh lo mai ni lovin, ukil pawl ten an diriam a. Sawrkar in a thlawna ama tana ding tura an tih lah chu a tang lo hle in a hria a, hun eng nge maw chen chu amah leh amah a in dinsak ringawt mai a ni.  Chutiang a nih lai chuan, a case chu rei tak  khawih anih hnuah leh court sang zelah erawh India rama lawyer tha ber ber leh fee sang ber ber ten tanpuiin a thlawn liau liau in India rama Criminal Lawyer lar ber Senior Advocate Ram Jethmalani, Indira Jaising ten an dinsak zarah chhuah zalen a ni chho ta a. Dr Yug Mohit Chaudhary leh Payoshi Roy te phei chu India rama thitura a rel case-a tha ber te an ni.Thil thlen dan in dawt:29.12.2006S Koli a chu man a ni a.13.02.2009Session Court-in case 13 zinga a hmasa ber atan Rimpa Haldar pawngsual leh tualthat case Session Trial No. 611 of 2007 ah khaihlum turin a ti a, Case dang 12 te ngaihtuah chhoh mek a ni.11.09.2009Allahabad High Court chuan Session Court-in Rimpa Haldar Case-a  khaihlum tura a tih chu a nemnghet.15.02.2011S Koli an Supreme Court-ah High Court-in a  Rimpa Haldar case a thutlukna a zualko, Criminal Appeal No. 2227 of 2010 chu a hnawlsak.May 2011Ni 24 leh 31, May 2011 inkara khaihlum tura thuchhuah a ni.April 2013Uttar Pradesh Governor hnena zahngaih dilna (mercy petition) chu kum hnih chuang chhanna a hmuh loh hnuin, April 2013 khan hnawlsak a ni.July 2014President hnena zahngai tura dilna a thehluh hnuin kum khat hnuah July, 2014 khan a dilna chu hnawl a lo ni ve leh04.09.2014A tanna Dasna Jail atangin an khaihlumna tur Meerut-ah sawn a ni.08.09.2014| Zing khawvar hma Dar 5-ah Meerut Jail-ah khaihlum tur a tih a ni.28.10.2014Supreme Court ah vek ni 15.02.2011 thutlukna ngaihtuah that a dilna  Review Petition (Crl.) No. 395 of 2014 pawh hnawlsak a ni.16.10.2023Allahabad High Court chuan Rimpa Haldar baka case dang 12-ah thiam a chantir vek. Koli inpuanna chu Jail chhunga ni 60 awm chunga ama ukil tello leh Case IO bulhnaia record a nih avangin thiam a chang.30.07.2025Sawrkarin S Koli a High Court-in thiam a chantirna chu Supreme Court-ah an zual ko a, Supreme Court hian sawrkar appeal te  Criminal Appeal No. 1570,1572,1575,1579 etc/2025 hi a hnawl vek a ni.11.11.2025Supreme Court-in S. Koli, High Court-in Rimpa Haldar case  thiamloh a chantirna dika a pawmna, a appeal a hnawlna Judgment dt. 15.02.2011 leh, S. Koli case Supreme Court-in a hnawl hnua a hnawlna ngaihtuah ṭhat a dil lehna Review pawh Supreme Court-in a Judgment dt. 28.10.2014 hmanga a hnawlna te chu  Allahabad High Court-a case dang 12 hmanga a thiamchanna thutlukna ni 16.10.2023 leh Supreme Court in ni 30.07.2025 a sawrkar appeal a hnawlna  tanchhanin   Curative Petition No. 49297 of 2025  hmangin thiam a chang leh ta a ni.Khaihlumna tur darkar 4 chiah a awm tawh a:Ni 7, September 2014 zanlai a lo thlen meuh chuan S.Kohli chuan darkar 4 chhung chiah khaihlum a nih hmain, nung dama awmna hun a nei tawh a. Awm ngaihna a hre lo a, a rum a, a khur a. Hnemtu tumah a nei lo. Amah khaihlumna tur te pawh peih fel vek a ni tawh a.Jail atangin a ukil  Yug Mohit Chaudhary-te lehkha a thawn : Ni 4, September 2014 chuan man a nih tirh, ni 29, December 2006 atanga a awmna, Dasna jail, Ghaziabad atangin Meerut-ah ngawi renga sawn a ni a. Ni 8, September, 2014 zing dar 5 a khaihlum tur a tih a ni. President hnena Zahngaihna hmuh a dilna (Mercy Petition) hnawl a nih hnu khan, Kohli hian Jaila hmelhriatte sawihmuhin, death penalty case chungchanga sulhnu lo ngah tawh tak, Ukil  Dr Yug Mohit Chaudhary leh ukil dang pahnih, Payoshi Roy leh Siddharth Sharma te hnenah puihna dilin lehkha a lo thawn tawh a. He lehkhathawn hian Kohli nun a thlak danglam vek a ni. Zanlaiah Ukil Indira Jaising biak, Supreme Court Judge kaihthawh : News hrang hrangah chuan S. Kohli chu ni 8, September 2014, zing dar 5am a khaihlum a nih tur thu chu an chhuah chuaih chuaih a. Hetih lai hian  Dr Yug Mohit Chaudhary, ukil, Mumbai ami beng chu lo thleng ve a. Ni 7 September zanlaiah chuan India rama hmeichhe ukil lar tak, Senior Advocate Indira Jaising chu Chaudhary chuan a call a; Chaudhary chuan  Indira Jaising hnenah chuan,”Mi pakhat tun atanga darkar 4 hnua khaihlum tur a awm a,  Supreme Court a ding turin min buaipui sak thei  ang em?”, tiin a zawt a, Indira Jaising chuan lo remtiin, zing dar 1-ah chuan Justice HL Dattu a kaitho chuk chuk a. Ani chuan Justice Anil Dave a kaitho ve leh a. Court staff-te chu zanlaiah an in atang court-a koh an ni a. Zing dar 1:50 am a lo rik meuh chuan Kohli kaihlumna tur chu an chelh hrih ta a ni. A tira Ngaihsaktu  neilo S Koli :Kohli aiawha court-a dingtu ukilte sawi danin, kum 2006-a an man atang khan Kohli chungchang hi kawng tinrengah ngaihthah a  ni nasa hle a. Private Ukil ruai turin a pawisa a nei zo lova, endawng niin, tumahin ama tan an dinsak duh lova, amah leh amah inngaihtuah tura kalsan a ni deuh tawp a ni. Ni 25, January 2007-a man an nih hnu, kar eng nge maw zah hnuah chuan Kohli leh amah chhawrtu Moninder Singh Pandher chu Ghaziabad court-a ukil tam takin sawisak tumin diriam in an dinsak duh lo a. Ni 16, August 2007 –a puhna (charge) an pawm leh pawm loh zawh chian an nih  hnu chuan trial chu neih tan a ni ta a, chutah chuan sawrkarin ukil  a thlawnin (free legal aid) a rawihsak a; nimahsela, Kohli chuan a ukil-in ama case a buaipui dan chu a duhthusam loh thu court hrilhin, amahin a case chu ukil tel mumal lovin a indinsak chho ta a ni. Kum 2006-a Trial Court lama Kohli aiawha dingtu ukil sawidanin, prosecution lam chuan an puhna finfiah turin evidence an nei lo, a ti a; nimahsela, Kohli chuan death sentence a  hmu ta tho a ni. Mahni leh mahni indinsak hnua ukil lehkhathawn : Supreme Court AoR, Ravindra S. Garai chuan (S Koli a case neih zingah pakhata a ding) ,” Ka case khawih pakhatah  chuan finfiahna engmah a nei lo a ni. He case-a thubuai thehluttu(complainant) tak ngial pawh cross-examine a ni lo hi a mak a, police ho chuan court-ah an hruai lo hrim hrim a, DNA atanga finfiahna chauhvin, a tuartu hi a bo hnuin Kohli hian a that a nia phochhuah a ni”, a ti. Nanda Devi hi a ruang an hmuh hian thla ruk chuang a bo tawh a, a pasal hian a slipper leh a ngun tui luankawra an hmuh tak atang te’n a nupui a ni tih a finfiah a. Garai chuan,”He case ka khawih ve tan  hian ukil 6-7 velin he case hi an lo khawih tawh a, trial an neih tam zawkah chuan, Kohli hian a case hi amahin a argue thin a, case atana pawimawh file te hi neih kim a harsa em em a, ka neih ang ang atangin he case hi ka buaipui a ni”, a ti. Kohli chuan Uttarakhand lam mi ve ve an ni tih a hriat hnu chuan  Garai chu lehkha a thawn ta a. Garai chuan,” A ukil ni turin min sawm a, trial kan neih chiah khan, tih beidawn a lo nih nasat tawh sia chu ka hmu thiam chiah a ni”, a ti. Supreme Court in a case a hnawl hnu a Khaihlum tur : Kum 2002-2009 inkar khan Kohli chu pawngsual, tualthahna, mihring/anpui sa ei, mihring ruang nena mipat hmeichhiatna hman chungchang thubuai 13-ah Session Court chuan khaihlum tur a ti a. Thiamloh chantirna hmasa ber hi Rimpa Haldar case-ah a ni a. He case-ah hian High Court chuan ni 11, September 2009 khan Kohli death sentence chu a pawmpui a, nimahsela, Pandher-a erawh chu thiam a chantir thung. Kum hnih hnu, February 2011 a lo thlen chuan Supreme Court chuan Kohli thiamloh chantirna chu a pawmpui leh a. Tichuan, ni 24 leh  31, May 2011 inkara khaihlum turin warrant a pe chhuak ta a ni. Ngaihdam dilna, Mercy Petition Hnawl : Uttar Pradesh Governor hnena zahngaih dilna (mercy petition) chu kum hnih chuang chhanna a hmuh loh hnuin, April 2013 khan hnawl a ni zui ta bawk. Tichuan, President hnena zahngai tura dilna a thehluh hnuin kum khat hnuah July, 2014 khan a dilna chu hnawl a lo ni ve leh a. Ram Jethmalani-an a thlawnin a dinsak : Supreme Court-in Senior Advocate Indira Jaising dilnaa, Kohli khaihlumna tur a chelh hrih hnu khan Review Petition chu court ah hearing neih leh a ni a. Hetah hian India ram criminal lawyer tha ber Ram Jethmalani, kum 2014 a hearing neihnaa lo ding tawh chu a ding leh a. A thlawna dinsak in Justice J Dattu chu hetih laia Supreme Court judge a ni.  Ram Jethmalani chuan an puhna chu diklo leh rintlak lo (false and unreliable) a nih thu a sawi a; “Intihluihna atanga neih a ni a, forensic evidence pawimawh lutuk, autopsy report pawh thunun tlat a ni”, tiin a sawi. Hemi mai bakah hian Kohli hian trial court-ah venhimnna mumal (proper defence) a nei lo niin a sawi bawk. Ni 28, October 2014 khan he case enawnna (Review) neih hi hnawl a ni ta a, nimahsela, hei hian an an thil kalpui dana dik tawk lo lai te a tilang a ni. Khaihlumna tih khawtlai avanga hremna tih hniam sak : Ni 31, October 2014 khan NGO pakhat People's Union for Democratic Rights chuan Kohli zahngaih dilna(Mercy Petition) chu awmze awm lova hun rei tak a awh avangin petition an thehluhsak a. Ni 28, January 2015 khan High Court Bench,  Chief Justice DY Chandrachud chuan petition pahnih te chu suihzawmin a ngaihtuah a; Kohli hremna chu khaihlum(death sentence) atangin damchhung lungin tanah a a tih hniam sak a ni. High Court chuan Kohli mercy petition tihkhawtlai chu, “Pumpelh theih, tihsei leh tullova tihkhawtlai, a nihna hian Article 21 hnuaia Right to Life a kalh a ni”, a ti.Koli Ukil te tanchhante : Kum 2016 leh 2023 inkar khan Nithari case dang zawng chu trial neih a ni a; Chaudhary, Roy leh Sharma te chuan High Court-ah an dinsak a. Surinder Kohli inpuanna chu ama duhthu ngeia inpuang ti a pawm theih a ni lo, a chhan chu police khuahkhirhna hnuaiah rei tak a lo awm tawh a ni a ti a. Kohli chuan nghaisak a nih thin thu te, tihluihnaa a thusawi tur zirtir a nih thin thu te chu  vawi tam tak a lo sawi tawh a; heng thil te hian Kohli inpuanna chu pawmtlak loh a nih tir thu a sawi. Tin, Scientific evidence—narco and polygraph result te chu intihluihtirna a awm avangin nemnghehna atana a rintlak loh thu a sawi bawk. Amah venghim tura ding ukil lam chuan ruhro an hmuhna tui luankawr chu Kohli tan chiaha kal pawh theih a ni lo tiin an hnial  bawk a ni. Kohli tana ding ukil te chuan an finfiahna  hmuhchhuahho rintlakna te chu rinhlelhawm a ni tiin an hnial a. Ruang chuangbang an hmuhna nena a inhnaih avang ringawtin puh theih a ni lo tiin an hnial bawk. Hetiang hi anih dawn chuan ruang chuangbang an hmuhna bulhnaia awm ve tho dangte leh, Dr. Navneen Chaudhary, D6 Kothi a awm, mihring taksa bung hrang hmanga sumdawnna chungchanga inbumnaa lo man tawh te pawh hi chhuizui tur an ni a; nimahsela, thu engmah zawhfiah an ni lo, an ti.  Ruhro an hmuhna, D5 pawn, tuichhe paihna chu ruhro an hmuh hma, kar kalta khan tihfai a ni a, hemi avang hian ruhro chulai hmuna khawih buai lova awm reng chu theih loh a ni, a ti. Court in Hnathawh phuai nuai tak a ti: Ni 26, October 2013 chuan High Court chuan Kohli leh Pandher chu thiam a chantir a, Court chuan prosecution lamin an thiamlohna hi rinhlelhna awm lo khawpa finfiahna a pe thei lo, a ti a. CBI te chhuina chu “hnathawh phuai tak” tiin a sawi. Pandher chu zalen taka a awm lai khan, Kohli erawh chu Rimpa Haldar case avang khan damchhung lungin tang turin jail-ah a la awm a. Chumi case-ah pawh chuan ni 11, November khan Supreme Court in thiam a chantir ve leh ta a ni. A ukil Payoshi Roy Roy  Jail atanga la chhuaktu (Sari uk, vun var natna nei) chuan kum 2014 atanga a case kan buaipui nachhan chu,”Mahni pawh invenhimna tura pawisa nei lo, khati tak mai a dik loh taka inhnamhnawihtir a ni leh mi hausa leh thiltithei zawkte venhimna tura zawnga tuar aia tuar tir a nih vang kha a ni a. Finfiahna an neih te tha lo hle mah se, sawrkar ukil lam chuan Court-in dan anga rorel a nihna tura hruai kawiin  thiamlohna nei lo khaihlumtirna turin a hlawhtling hman tep a ni”, tiin  a sawi (www.jclalnunsanga.in). (Pic : Dr You Mohit Chaudhari, Payoshi Roy, Indira Jaising leh Ram Jethmalani)

Supreme Court Chuan Youtube Channel-a Sexual Offence Tuartu Hmeichhia Te Nihna Tarlan Chungchanga Hmalak Dan Tur A Hriattir

Supreme Court Chuan Youtube Channel-a Sexual Offence Tuartu Hmeichhia Te Nihna Tarlan Chungchanga Hmalak Dan Tur A Hriattir

  • 13/11/2025
  • JC

Supreme Court, Justice Aravind Kumar leh Justice NV Anjaria te thutna Bench chuan hmeichhia zahmawh rawngkaia pawikhawihna (sexual offence) tuartu te nihna  Youtube Channel-a pholan chungchangah thutlukna an siam a. Supreme Court chuan Rajasthan sawrkar hnenah Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023(BNS), Section 72 (Disclosure of identity of victim of certain offences, etc) hnuaia  a tul anga hma la turin a hrilh. Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023(BNS) Section 69 (Sexual intercourse by employing deceitful means etc.) hnuaiah hian, mi tupawh, bumna hmang emaw tihhlawhtlin tumna awm miah lova hmeichhia nupuia nei tura intiam a, mipat hmeichhiatna hmanpui hi, pawngsual anga pawikhawihna ni lo mah se kum 10 thlenga lungin tan leh pawisa chawitir a hrem theih a ni. BNS Section 72 hnuaiah hian sexual offence tuartu hmeichhe nihna (identity) phochhuaktu chu a tam berah kum 2 chhung lungin tan leh pawisa chawitir theih a ni. Youtube channel neitu pakhat hian he case-a  a tuartu te nihna, an hming, leh court a thu kaldan te chu a youtube channel-ah a tarlang a. He channel neitu hi Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023(BNS) hnuaia Section 69 (Sexual intercourse by employing deceitful means etc.) a hek a ni. Complainant pathum te chuan he thubuai ami, Arpit Narainwal hian nupuia neih tum miah lova inneihpui a tiam thu an sawi a. Arpit Narainwal chuan Section 482 CrPC hmangin High Court hnenah an puhna te sut turin a dil a. Ni 3, June 2025 khan a dilna chu High Court-in a hnawlsak a. Petitioner hian a dilna an hnawlsak chu Supreme Court-ah a thlen nawn leh a ni.Thubuai thehluttu tana ding, Senior Advocate Pinky Anand chuan FIR-a puhna inziak atanga lang chu he thubuaia a tuartu ni a insawi te hian petitioner chu an thlem a, anmahni duh thu ngeiin live-in relationship-ah an awm a ni, a ti. Respondent no. 1 tana ding ukil chuan he case-a  a tuartu ni a insawi te thlalak leh hming te chu youtube channel-ah tarlang a ni, a ti a. BNS 2023 hnuaia Section 72 (Disclosure of identity of victim of certain offences, etc)  hi hemi tana chhanna chu a ni, a ti. Ni 26, June 2025 khan Supreme Court, Justice Sandeep Mehta leh Justice PB Varale thutna Bench chuan hriattirna an chhuah a, chutah chuan petitioner chunga FIR pathuma an puhna chungchangah, intihluihtirnaa hmalakna engmah neih a nih dawn loh thu a hriattir a. Ni 31, October 2025-a he thubuai ngaihtuah a nih khan, respondent no. 2(complainant zinga pakhat) chu court-ah amah a rawn inlan a, court hnenah chuan petitioner hian a vau thu a sawi a . Jurisdictional Officer hnenah complaint a thehluh thu leh, Station House Officer, Surjeet Tholiya, of Pratap Nagar, Bhilwara te chuan a vau thin thu a sawi bawk.Rajasthan sawrkar tana ding ukil chuan a tul anga venhimna kalpui turin kaihhruaina pek vat a tul thu a sawi a ni(www.jclalnunsanga.in)

Eng Vangin Nge Supreme Court-in  Nithari Tualthattu-a Puh S.Koli A Chhuah Zalen, Supreme Court Thutluk Thlirletna.

Eng Vangin Nge Supreme Court-in Nithari Tualthattu-a Puh S.Koli A Chhuah Zalen, Supreme Court Thutluk Thlirletna.

  • 12/11/2025
  • JC

Supreme Court chuan case investigation fimkhur loh avang leh thil tisualtu tak man loh avangin a lawm lo hle a. Eng anga case lian leh thil sual lian pawh ni se, finfiah a nih loh chuan Court-in a tih theih awm chhun chu thil sual titu a puh chhuah zalen a ni, a ti.  Hmeichhe naupang 19 lai lu ruh leh taksa hmuh aṭanga anmahni pawngsual leh that zui a puh leh, mihring taksa peng hmanga sumdawng (Kidney/Organ Trade) a puh, S. Koli, kum 19 lai lung in a tan hnua vawiina chhuah zalen ni ta kha, Supreme Court-in nimin 11.11.2025 (Thawhlehni) a chhuah zalenna chhan tlangpuite:1. Police Hmaa Tihluih Inpuanna Awm: Supreme Court chuan a Judgment Para 11-ah, petitioner inpuanna (confession) lak a nih danah dik hlel tam tak a awm thu a sawi a. Ni 60 chhung advocate tel lova amaha police kuta a awm hnu chauhvin statement chu laksak a ni a. Chu bakah, a inpuanna chu danin a phut angin Magistrate chuan a kalpui lo a. Investigating Officer, Magistrate hmaa thu a sawi laia hnai taka lo awm ve chuan, S. Koli chuan ama duh thu ngeiin thu a sawi leh sawi loh a chiang lo, a ti. Chu bakah, statement-ah hian sawi dan tur vau lawkna leh  intihluihna a tel tih a lang a. Hei hian Evidence Act hnuaia Section 24 chu a bawhchhia a ni. Court chuan case dangah confession chu pawm a nih loh chuan, Curative petition ngaihtuahna kum 15 mi pawngsual leh thatna  case-ah pawh hian a pawm thei tawh lo, a ti a ni.2. Tualthah Nana Hmanraw Hmante Manna Vantlang Kal Pawh Theih Hmun:Supreme Court thutlukna Para 12-naah S. Koli thiam loh chantirna atana Section pawimawh tak, India Evidence Section 27 hnuaiah an thil hmuh chhuahte chu dan hnuaiah pawm theih a ni lo, a ti a. Court chuan a hun laia thil tihvat vatna a awm loh thu a lo sawi a. Remand paper-te chuan seizure record-te chu a kalh tih a hmu chhuak bawk a ni. Chu bakah, finfiahnaah chuan ruh leh thil dang an hmuh chhuahna hmun chu police leh vantlang te hian S. Koli a hmuna an hruai ve hmain an hriat tawh a nih thu a sawi a. Heng ruh leh thil dangte hi inhawng vekin, laih chhuah sain, S.Koli an hruai hma hian a lo awm sa tawh. Dan chuan heng tualthata puhte hi hremna pek an nih dawn chuan finfiahna an hmuh chhuahna hi vantlangin an kal ve theih lohna a ni tur a ni, a ti a.3. Ukil Tel Lova Police Kuta Awm Rei A Pawi: Supreme Court chuan a thutlukna Para 11 leh 14 -ah  investigation kalpui dan a nih chu a dik lo hle, a ti a. Police kuta rei lutuk a awm te, dan lama ṭanpuina (legal aid) a dawng lo leh investigation chu awn lam nei (bias) a kalpui a nih thu a sawi a. Hengte hian Indian Constitution Article 21 leh Article 14 hnuaia petitioner dikna chavo, hleih nei lova rorelsaka awm (Right to a Fair Trial) leh dan hmaa intluktlanna (Equality before Law)  chu a bawhchhia, a ti a ni.4. Forensic Finfiahna Pawm Tlak Loh: Thutlukna Para 13-ah S. Koli te chenna D-5, Nithari aṭangin mihring hnuhma hmuh a ni lo, a ti. Centre for DNA Fingerprinting and Diagnostics, Hyderabad ten naupang bote chhungkua nen rinzawn theihna hmu chhuak mahse, S. Koli te tih ngei a ni tih chianna evidence a awm lo, a ti. Chemte leh hreite chu thisen emaw, sam emaw a kai tih fiahna tel lova Court-a exhibit a ni. Supreme Court chuan S. Koli chu awmpui satliah mai a ni a, mihring taksa thiam taka chansawm tura thiamna (medical training) a nei tihchianna a awm lo, a ti.Supreme Court hian, Post mortem leh Forensic finfiahna hmuh chhuahte chu rang taka tih a ni lo va, vawn uluk a ni lo va; an thil mante leh an manna hmunte inkaih hnawihna rin zawm a ni lo, a ti a. Police-te hian hemi tichiang tura vantlang thuhretute statement an la lo va, organ trade chungchang pawh an chhui chiang lo, a ti. 5. Eng Anga Case Lian Pawh Ni Se Rinhlelh Vangin Convict Theih Loh:Supreme Court thutlukna Para 17-ah chuan Nithari thil thleng hi a rapthlak hle a, a tuartu chhungte tawrhna pawh sawi thiam chi a ni lo va. Case rei tak chhui a nih laia a tisualtu dik tak, dan angin a phut anga chiang taka fiah theih a ni lo chu pawi a ti a. Rin thu leh ngaihruatnain tu mah convict theih a ni si lo  va. Dan hnuaiah chuan eng anga case lian pawh ni se, rinhlelhna aiin rinhlelhna awm lo khawp a finfiahna (beyond reasonable doubt) chu pawm zawk tur a ni, a ti. (www.jclalnunsanga.in). (He Case Curative Petition No. Diary No.49297of 2025, Surendra Koli Vs State of UP-ah hian Petitioner tan Dr. Yug Mohit Chaudhary leh AoR Sai Vinod an ding a, CBI tan Raja Thakare, ASG a ding bawk a ni.)

Supreme Court Chuan India Rama Tualthatna Rapthlak Ber Nithari Inthahnaa Tualthattua Puh  S. Koli Chu A Chhuah Zalen Ta

Supreme Court Chuan India Rama Tualthatna Rapthlak Ber Nithari Inthahnaa Tualthattua Puh S. Koli Chu A Chhuah Zalen Ta

  • 11/11/2025
  • JC

Vawiin ni 11, November 2025 (Thawhlehni) khan, Nithari-a hmeichhe naupang  pawngsual leh thattua puh, S. Koli chu Supreme Court-in a case la chinfel loh awm chhunah thiam a chantir a. Judge-ten mipui veng thawng (Media Trial) taka case an kalpui chu ṭha an ti lo. Case dang vanga a tang a nih loh chuan, a case dang 14-a thiam a chan tawh avangin chhuah nghal turin a ti. Nithari Tualthahna rapthlak:  December 2006 khan, saiip chhunga dah naupang leh hmeichhe ruhro tam tham tak mai chu, Noida-a veng pakhat Nithari-ah,  sumdawng hausa Moninder Singh in hnung kawrah hmuh chhuah a ni a. Hemi avang hian Moninder Singh leh a ina hnathawk, S. Koli te chu thubuai siamsakin man an ni a. Hetih hun lai hian India ram mai ni lo khawvel a deng chhuak a; naupangte phei chu pawn chhuah an ngam lo a ni. Kidney (Kal) hmanga sumdawnna avanga naupang leh hmeichhia te hi thah nia ngaih a ni. Hmeichhe naupang pahnih bo aṭangin : Nithari venga awm mi pahnih chuan kum 2 kal taa hmeichhe naupang pahnih bo an hmuh thu police an hrilh a. Police-te chuan an thil hriat chu an ngaihven ṭhat duh loh avangin khawtlang hruaitute an hrilh a. Kut bung an hmuh chu police hnenah an hriattir a. Hmeichhe bo pahnih nu leh pate chuan an fate thlalak nena kalin finfiah a ni a. Police-te sawi dan chuan, an chhui zelnaah S. Koli te chuan an tih a nih ngei thu sawiin, naupang 6 leh nula kum 20 mite chu mipat hmeichhiatna hmanga tihbawrh ban an nih hnuah an thah thu an inpuang. December ni 30-ah police pahnih, a tira case lo ngaihsak duh lotute pawh kha suspend an ni nghe nghe. Mipui pung khawmin police-te nen an inkarah buaina lian tham tak a chhuak a. Ruhro tam zawk hmuh chhuah zel a nih avangin Kal hmanga sumdawnna niin mipuite chuan an ngai. A tuartute : Nula Payal kum tling tawh chu a tuartu langsar leh hriat chian hmasak ber pawl a ni a. Mi dangte hi hmeichhe naupang an ni tlangpui ni a rin a ni. Post Mortem report-a a lan dan chuan lu ruh 17 hmuh chhuah a ni a; 11 chu hmeichhia ni ngeia rin an ni.  India ram damdawi in lian ber AIIMS-in February ni 6, 2007-a a report dan chuan, lu ruh hi 19 hmuh chhuah niin an taksate hi chan sawm niin a sawi. CBI hmuh chhuah : CBI sawi dan chuan Koli hian hmeichhe naupangte hi thiam takin an ina kal turin a thlem ṭhin a. Mipat-hmeichhiatna hmanpuiin an that a, an taksa hi an tichhe ṭhin an ti.  Kum 2005 leh 2007 inkara thil thlengah  pawngsual leh tualthah case 16 siam a ni. CBI hian tualthahna atana hmante an recover niin an sawi. He case-a CBI ṭan chhan berte chu magistrate hma-a Koli inpuanna (Sec 164 CrPC) leh tualthahna hmanrua recover (Sec 27 of Indian Evidence  Act) te an ni. High Court thutlukna : Kum 2009 leh 2017 inkar chho khan Sessions Court-in S. Koli leh M.Singh Pandher te hi case hrang hrangah thiam loh a chantir a. Koli hi case 12-ah thiam loh chantir a ni a, a pu hi case pahnihah thiam loh chantir a ni thung. Case 10-ah phei  S. Koli hi khai hlum tura tih a ni. A thiam loh channate Allahabad High Court-ah a appeal ve leh a. Kum 2023 October thla khan High Court chuan an case hi Police lamin rinnglelh awm lo (beyond reasonable doubt) khawpin an finfiah lo, tiin thiam a chantir a. CBI investigation chu investigation hmanhmawh leh phuai luai tak tiin a sawisel. Tualthah nachhan ber nia an puh, taksa peng hmanga sumdawnna chu, an awmna bul lawka doctor pawh hetiang case-a man a nih laiin chhui zui uluk a ni lo, a ti bawk. Case pakhat (tuna Supreme Court-a curative petition-a ngaihtuah), hmeichhe kum 15 mi pawngsual leh thah thu-ah chuan thiam loh chantir tho a ni a; hei vang hian vawiin tlengin a la tang. Supreme Court ah zual ko: High Court-in hetia thiam a chantir avang hian CBI leh a tuartu hian appeal 14 lai Supreme Court-ah an file a. Supreme Court chuan heng an appeal-te hi a hnawlsak vek a ni.  Supreme Court-a ngaihtuah a nih lai hian Chief Justice Gavai chuan M. Singh Pandher a in, ruhro an hmuhna vel hi vantlang pawhin an kal theihna reng a ni a; danah chuan, heng tualthata puhte hi hrem an nih dawn chuan heng an hmuh chhuahna hi vantlangin an kal ve theih lohna a ni tur a ni, a ti. Court hnuai lama judge-ten mipui mit mei veng (media trial) taka case an kalpui hi a dik lo a ti bawk.M. Singh Pandher hi Jail aṭangin chhuak tawh mahse, S. Koli hi kum 2009-a hmeichhe naupang kum 15 pawngsual leh thah case-ah dam chhunga tang tura hrem nih avangin a la tang a. Chumi case avang chuan Supreme Court-ah S. Koli hi a kal a ni. Supreme Court chuan S. Koli appeal hi ni 15.02.2011 khan a lo hnawl tawh a. Chumi hnawlna chu Review a theh lut leh a. Chumi Review pawh chu Supreme Court hian ni 28.10.2014 vek khan a lo hnawlsak tawh a ni. Supreme Court-a thil thleng zen zen lo, S. Koli hian a case Supreme Court-a a appeal  chu kum 2011-ah hnawl ni tawh mahse, hemi hnu hian a case dang 12-ah thiam a chang leh si a. Hei vang hian kum 2011-a Supreme Court-a a case hnawl ni tawh chu ngaihtuah ṭhat leh a dil (Curative petition) leh a. Supreme Court chuan a curative petition chu ngaihtuahin, kum 2011-a Supreme Court vekin thiam loh a chantirnaah thiam a chantir leh a, chhuah zalen nghal tura tih a ni. Curative Petition/Case chu eng nge?:  Miin High Court-a thiam loh an chan hian Supreme Court-ah an appeal ṭhin a. Chu appeal-a thiam loh an chan chuan Review an theh lut leh ṭhin a. Review a thiam loh an chan leh chuan Curative petition an theh lut leh ṭhin. Heng Review leh Curative petition te hi hlawhtling an awm ngai lo tia sawi ṭhin a nih laiin, India rama tualthattu hming lar S. Koli erawh chuan hnehna changin, chhuah zalen a ni dawn. Supreme Court-in S. Koli, High Court-in thiam loh a chantirna dika a pawmna, a appeal a hnawlna Judgment dt. 15.02.2011 leh, S. Koli case Supreme Court-in a hnawl hnua a hnawlna ngaihtuah ṭhat a dil lehna Review pawh Supreme Court-in a Judgment dt. 28.10.2014 hmanga a hnawlna te chu vawiin khan Chief Justice BR Gavai te, Justice Surya Kant (Nov ni 24 aṭanga CJI ni tur) te, Justice Vikram Nath te awmna Bench chuan, a ṭum thum nana S. Koli Curative Petition hmangin a ṭhiat leh vek a, thiam a chantir ta zawk a ni. Case dang vanga tang a nih loh chuan rang taka jail aṭanga chhuah tura tih a ni.Pawngsual leh tualthattua puh S. Koli hi Supreme Court-ah thiam chang mahse kum 19 dawn chu jail-ah a tang tho a ni. He case hi BBC documentary-in 'Slumdog Cannibal' tiin kum 2012-ah a siam a, kum 2017 khan Netflix-ah pawh 'The Karma Killings' tiin pek chhuah a ni bawk. Nikum lamah Netflix lamah 'Sector 36' tiin movie hlawhtling tak an siam thar leh bawk( www.jclalnunsanga.in).(He case Diary No.49297 of 2025-ah hian Dr Yug Mohit Chaudhary leh a AoR Sai Vinod te S. Koli tan an ding a, CBI tan Raja Thakare, ASG a ding)

An Man Chhan An Hrilh Loh Vangin Bail-in Chhuak; Supreme Court Chuan Man Chhan Ziaka Hrilh Hi Tih Ngei Ngei Tur A Ni A Ti

An Man Chhan An Hrilh Loh Vangin Bail-in Chhuak; Supreme Court Chuan Man Chhan Ziaka Hrilh Hi Tih Ngei Ngei Tur A Ni A Ti

  • 10/11/2025
  • JC

Supreme Court, Chief Justice BR Gavai leh Justice Augustine George Masih te thutna bench chuan ni 6 November, 2025 khan mi tupawh man an nih chuan man an nih chhan chu ziaka hrilh tur a ni a ti a; an tawng hriatthiam ngei a pek tur a ni a ti bawk. Supreme Court chuan man an nih chhan ziaka, an tawng hriatthiam ngei a hrilh an nih loh chuan man an nihna te leh tanin a an khungna(remand) kal zel te chu dan kalh ang a ngaih theih ani a ti a. He dan hi a mantu te’n an zawm lo a nih chuan, an mi man chu chhuah zalen theih a ni a ti bawk.Supreme Court chuan man an nih chhan chu a lian emaw a te emaw, ziaka pek an ni ngei ngei tur a ni a ti. Tin, ziaka an pe nghal thei lo a nih chuan , tawngkain an hrilh nghal tur a ni a; a rang thei ang berin Magistrate hmaa an inlan hma darkar 2 la awmin ziak ngeiin an pe tur a ni a ti bawk.He thubuai hi ni 25 November, 2024 a Bombay High Court a Justice Bharati Dangre  thutlukna lo siam tawh, Mihir Rajesh v. State of Maharastra case atanga thu kal zel a ni a. He case- a thubuai puluttu hian ni 7 July,2024 khan BMW -in mi pakhat suin a tlanchhe zui a; Article 22(1) leh Section 47 BNSS hnuaiah man a ni ta a ni. Tichuan, man a nih hnuin thubuai thehluttu hian danin a sawi anga, man a nih chhan te ziaka hrilhhriat a nih loh thu sawiin Court hnenah a thlen a. Bombay High Court chuan thubuai kalpui danah dik tawk lo a awm tih pawm mah se, a pawi khawih a len avangin man anihna chu a pawmpui a ni. Tichuan, thubuai thehluttu hian an man dan chu dan kalh a ni tiin Supreme Court hnenah a thlen leh a, thubuai thehluttu hi Supreme Court erawh chuan bail-in a chhuah ta a ni. Supreme Court Judge, Justice Augustine George Masihi chuan India Danpui, Article 22(1) a mi tupawh man a nih chuan, man a tawh nachhan a rang thei ang bera hrilh a ni tur a ni tih inziak hi dan zawhkimna pangngai mai ni lovin, India Danpui Article 21 hnuaia mimal zalenna chanvo venhimna atana a innghahna lungphum a ni a ti(www.jclalnunsanga.in).